تأثیر شستشوی حوضچه‌های پرورش ماهی قزل آلا بر کیفیت پساب و عمل‌کرد سیستم کنترل مرکزی آبیاری قطره‌ای

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار؛ گروه علوم و مهندسی آب؛ دانشگاه جیرفت؛ جیرفت؛ ایران

2 دانشیار، گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

3 دانشیار؛ گروه علوم و مهندسی آب؛ دانشگاه شهرکرد؛ شهرکرد؛ ایران

4 دانشیار؛ گروه مهندسی شیلات؛ دانشگاه کردستان؛ سنندج؛ ایران

چکیده

عملیات شستشوی حوضچه‌های پرورش ماهی به دلیل بالا بردن بار مواد معلق و مواد آلی در پساب، احتمال خطر گرفتگی قطره‌چکان‌ها در آبیاری قطره‌ای را در صورت استفاده از این پساب‌ها بالا می‌برد. در پژوهش حاضر سه تیمار آبیاری قطره‌ای اجرا گردید. در هر تیمار از قطره‌چکان‌های نتافیم و میکروفلاپر با دبی‌های 4، 8 و l/h 12 استفاده شد. طی یک فصل، 42 نوبت آبیاری با آب متعارف (به‌عنوان شاهد) و پساب پرورش ماهی (با تخلیه و بدون تخلیه انتهایی لوله‌ها) صورت گرفت. از پساب مزرعه پرورش ماهی، در حالت معمول و در حالت شستشوی حوضچه‌های پرورش ماهی در سه تکرار نمونه‌هایی تهیه شد. ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی کلیه نمونه‌ها اندازه‌گیری شد و مقایسه گردید. مواد فیلتر شده توسط فیلترهای شنی و توری سیستم شاهد و پساب نیز توسط دستگاه مستر سایزر مورد آنالیز قرار گرفت. نتایج نشان داد که شستشو تأثیر معنی‌داری بر غلظت مواد جامد معلق (%1>P) و غلظت مواد آلی پساب (%5>P) می‌گذارد. اما تأثیر شستشوی حوضچه‌ها بر غلظت نیترات و تعداد باکتری‌های موجود در پساب، اندک و قابل چشم‌پوشی است. نتایج همچنین نشان داد که دبی قطره‌چکان‌های میکروفلاپر با دبی اسمی l/h 8 در هر دو تیمار پساب همبستگی معنی‌داری (%1>P) با شستشوی حوضچه‌ها دارد و دبی خروجی از قطره‌چکان‌های میکروفلاپر نسبت به قطره‌چکان‌های نتافیم، همبستگی بیشتری را با عملیات شستشوی استخرها از خود نشان دادند. نتایج همچنین نشان داد که هنگام استفاده از پساب پرورش ماهی، کارایی و راندمان تصفیه فیلترهای توری بیشتر از فیلترهای شنی است و وجود این فیلترها ضروری‌تر می‌باشد.

کلیدواژه‌ها