نقشه‌برداری رقومی کلاس‌های خاک اراضی سیلابی و با پستی و بلندی کم (مطالعه موردی: شهرستان هیرمند)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 سازمان تحقیقات کشاورزی- مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی سیستان

2 گروه خاکشناسی- واحد علوم و تحقیقات- دانشگاه آزاد

3 گروه علوم خاک، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات.

4 دانشگاه علوم و تحقیقات تهران

چکیده

این مطالعه به منظور نقشه‌برداری رقومی گروه‌های مرجع خاک در سیستم مرجع جهانی طبقه‌بندی خاک با استفاده از روش رگرسیون درختی توسعه یافته در منطقه‌ای به وسعت 60000 هکتار از اراضی شهرستان هیرمند اجرا شد. بدین‌منظور 108 خاکرخ حفر گردید و براساس سیستم مرجع جهانی طبقه‌بندی خاک تشریح و نمونه‌برداری شدند. به‌منظور پیش‌بینی کلاس‌های خاک 20 متغیر کمکی شامل اجزای سرزمین و شاخص‌های سنجش از دور مورد استفاده قرار گرفتند. نتایج نشان داد خاک‌های تشکیل شده در منطقه مورد مطالعه جوان بوده و بیشتر تحت تاثیر رسوبات و سیلاب هستند و در گروه‌های فلوی‌سول و کمبی سول قرار می‌گیرند و در مناطقی، شوری خاک سبب تشکیل خاک‌های سلونچاک شده است. نتایج اهمیت متغیرها در مدل‌سازی نشان داد پارامترهای سرزمینی شامل شاخص همواری دره با درجه تفکیک بالا، عمق دره، شاخص همگرایی، سطح ویژه حوضه به همراه شاخص شوری بیشترین اهمیت را در بین تمامی متغیرها در پیش‌بینی گروه‌های مرجع خاک در هر دو سطح سیستم مرجع جهانی طبقه‌بندی خاک داشتند. نتایج اعتبارسنجی نشان داد روش رگرسیون درختی توسعه یافته گروه‌های مرجع خاک را در دو سطح اول و دوم به ترتیب با خلوص نقشه 47 و 25 درصد پیش‌بینی کرده است و با افزایش کلاس‌های خاک از سطح اول به سطح دوم، شاخص‌های ارزیابی کاهش می‌یابند، به‌عبارتی دیگر توانایی مدل در پیش‌بینی صحیح کم شده است. در مناطقی با پستی و بلندی کم و خاک‌های جوان که تنوع خاک شدید نیست، روش نقشه‌برداری رقومی می‌تواند به عنوان روشی مفید، کارآمد و سریع جهت تهیه نقشه خاک مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها